قوانین تخریب ساختمان | برای انجام این کار چه مراحلی باید طی شوند؟

قوانین تخریب ساختمان؛ تضمینی برای حفظ ایمنی فرایند نوسازی

برای کندن مصالح خانه‌های قدیمی باید قوانین خاصی را رعایت کرد؛ زیرا فرایند ویرانه‌سازی بناهای فرسوده یک مساله کاملا مهندسی است و بدون نظارت قانون، آن طور که باید انجام نخواهد شد. کندن مصالح و بازسازی بنا دو مقوله جداگانه هستند که روی بناهای فرسوده و کلنگی (بنایی) قابل اجرا می‌باشند. برای این کار باید از مراجع مربوطه مجوز کندن مصالح گرفته شود. در این مطلب قصد داریم به بررسی قوانین تخریب ساختمان بپردازیم.

اهمیت رعایت قوانین  تخریب ساختمان

منظور از قوانین حاکم بر تخریب بنا، مراحلی است که مالکان خانه‌های قدیمی قبل از اقدام به ویرانه‌سازی باید طی کنند. از آنجایی که قوانین حاکم بر ویرانه‌سازی به طور مستقیم با امنیت بنا و حفظ جان ساکنین آن در ارتباط است، رعایت آنها بسیار ضروری است. بنابراین انجام هر اقدامی مخالف با قوانین تخریب ساختمان، تبعات قانونی همچون جریمه مالک بنای قدیمی و توقف کامل پروژه را به همراه خواهد داشت. دریافت مجوز کندن مصالح ساختمان یکی از مهم‌ترین مراحل قانونی این حوزه است، به طوری که هیچ مالکی بدون دریافت آن نمی‌تواند در ملک قدیمی تغییری ایجاد کند.

یکی از مزایای اخذ مجوز کندن مصالح بنا، گرفتن تسهیلات و وام، بیمه شدن عوامل مشترک در ساخت‌وساز (مانند نیروی انسانی و ابزارآلات مربوطه) و همچنین کنترل هزینه‌های اضافی با استفاده از محاسبات مهندسی و تجارب مهندس مشاور است.

مراحل قانونی تخریب ساختمان

ویرانه‌سازی و نوسازی بنا یکی از مهمترین مباحث ساخت و ساز است که امروزه در همه کشورها مورد توجه فعالان ساخت و ساز قرار دارد. اما برای کندن مصالح بناهای قدیمی باید مراحل قانونی طی شود. عدم وجود قوانین مناسب در این حوزه باعث بروز هرج و مرج‌های زیادی خواهد شد. در حال حاضر برای ویرانه‌سازی بناهای فرسوده سه مرحله قانونی وجود دارد که در ادامه به توضیح آنها می‌پردازیم.

اخذ پروانه ویرانه‌سازی و نوسازی ساختمان

اخذ مجوز کندن مصالح و بازسازی بنا مهم‌ترین پیش‌نیاز ویرانه‌سازی و نوسازی بناهای فرسوده است که باید قبل از هر اقدامی انجام شود. مرجع مناسب برای صدور پروانه کندن مصالح بنا، شهرداری محلی است که خانه فرسوده در آن قرار دارد.

بنابراین متقاضیان ویرانه‌سازی و نوسازی ملک، ابتدا باید با در دست داشتن مدارک لازم، به شهرداری مراجعه تا مجوز لازم را دریافت کنند. برای کندن مصالح و نوسازی خانه و بنابر قانون مصوب سال ۱۳۶۰ نیاز به دریافت مجوزهای جداگانه نیست. بدین ترتیب شهرداری برای هر دو عملیات یک مجوز واحد صادر می‌کند. نکته‌ای که باید در نظر داشت، این است که شروع عملیات نوسازی تنها در صورتی امکان دارد که عملیات ویرانه‌سازی پایان یافته و نخاله‌های بنای قدیمی نیز از محل خارج شده باشند. از این رو، هر اقدامی برای نوسازی بنا قبل از اتمام عملیات ویرانه‌سازی غیر قانونی است و توسط مراجع قضایی قابل پیگرد است.

درخواست قطع انشعابات آب، برق و گاز برای کندن مصالح ساختمان

یکی دیگر از قوانین تخریب ساختمان، انشعابات آب، برق و گاز است. پس از دریافت پروانه ویرانه‌سازی ملک با هدف احداث بنای جدید، باید اقدامات قانونی لازم برای قطع انشعابات آب، برق، و گاز نیز انجام شوند. برای این منظور باید مالک خانه قدیمی به شرکت‌های آب، گاز و برق محل بنا مراجعه کند و فرم درخواست قطع انشعابات ملک را به آن سازمان‌ها ارائه دهد.

پس از طی مراحل قانونی و ارائه درخواست مورد نظر شرکت‌های مربوطه کارشناسان خود را برای قطع انشعابات به محل بنا می‌فرستند. لازم به ذکر است که هرگونه اقدام خودسرانه و غیر کارشناسی در رابطه با قطع انشعابات بناهای فرسوده، کاری خلاف قانون است؛ چرا که چنین اقدام‌های غیر کارشناسی می‌توانند با حوادث جبران‌ناپذیری همراه باشند.

قوانین مرتبط با حقوق همسایگان و املاک مجاور

یکی از پیچیده‌ترین بخش‌ها در قوانین تخریب ساختمان، حفظ امنیت جانی و مالی همسایگان است. قانون صراحتاً اعلام می‌کند که هرگونه آسیب به پلاک‌های مجاور در حین تخریب، مسئولیت صد درصدی ($100\%$) برای مالک و پیمانکار به همراه دارد.

پیش از شروع تخریب، پیمانکار موظف است وضعیت دیوارهای مشترک، ترک‌های موجود در ساختمان‌های همسایه و پایداری خاک مجاور را بررسی کند. در بسیاری از پروژه‌ها، اخذ «تامین دلیل» از شورای حل اختلاف پیش از شروع عملیات توصیه می‌شود. این اقدام حقوقی شامل بازدید کارشناس رسمی دادگستری از املاک مجاور و ثبت وضعیت فعلی آن‌هاست تا در آینده از ادعاهای واهی مبنی بر ایجاد خسارت جلوگیری شود. همچنین اجرای سازه نگهبان موقت در صورت ضعیف بودن دیوارهای همجوار، الزامی قانونی است.

الزامات ایمنی کارگران و قوانین HSE در تخریب

قانون کار و مقررات ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE) ضوابط سخت‌گیرانه‌ای برای عملیات تخریب در نظر گرفته‌اند. کارفرمایان و پیمانکاران موظفند تجهیزات حفاظت فردی (PPE) شامل کلاه ایمنی استاندارد، کفش کار با پنجه فولادی، دستکش‌های ضخیم، عینک محافظ و هارنس (در صورت کار در ارتفاع بیش از $1.5$ متر) را برای تمامی کارگران فراهم کنند.

علاوه بر این، بیمه مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان و اشخاص ثالث، پیش‌نیاز قطعی شروع پروژه است. در صورت بروز هرگونه حادثه جرحی یا فوتی ناشی از سقوط مصالح یا ریزش آوار، در صورت عدم رعایت مقررات ایمنی، پیمانکار و کارفرما با جرایم سنگین کیفری و پرداخت دیه مواجه خواهند شد.

مدیریت پسماند، سد معبر و محدودیت‌های ترافیکی

بر اساس قوانین مدیریت پسماند شهرداری، انباشت نخاله‌های ساختمانی در معابر عمومی، پیاده‌روها و جوی‌های آب اکیداً ممنوع است و تخلف از آن منجر به جریمه‌های سنگین و توقف پروژه توسط اجرائیات شهرداری (پلیس ساختمان) می‌شود.

پیمانکار موظف است نخاله‌های حاصل از تخریب را به صورت روزانه و از طریق ماشین‌آلات مجاز (دارای مجوز از سازمان مدیریت پسماند) به گودهای تخلیه نخاله مجاز در حومه شهر منتقل کند. همچنین در صورتی که برای استقرار ماشین‌آلات سنگین (مانند بیل مکانیکی) نیاز به اشغال بخشی از خیابان باشد، اخذ مجوز ترافیکی از راهنمایی و رانندگی و نصب علائم هشداردهنده (شبرنگ، چراغ چشمک‌زن و نوار خطر) در فاصله $50$ متری الزامی است. از سوی دیگر، انجام عملیات تخریب که با آلودگی صوتی بالایی همراه است، صرفاً در ساعات مجاز کاری (معمولاً از $8$ صبح تا $18$ عصر) مجاز بوده و کار در روزهای تعطیل نیازمند مجوزهای خاص است.

قوانین مربوط به بناهای تاریخی و میراث فرهنگی

در صورتی که ملک فرسوده در بافت تاریخی شهر قرار داشته باشد یا خود بنا دارای ارزش میراثی باشد، قوانین تخریب ساختمان کاملاً تغییر می‌کند. در این شرایط، استعلام از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی پیش از صدور پروانه توسط شهرداری الزامی است. تخریب خودسرانه بناهای ثبت شده در فهرست آثار ملی، بر اساس ماده $558$ قانون مجازات اسلامی، جرم محسوب شده و علاوه بر الزام به جبران خسارت، مجازات حبس از $1$ تا $10$ سال را در پی خواهد داشت.

 

شروع عملیات کندن مصالح ساختمان با حضور ناظر

ویرانه‌سازی و بازسازی بنا، دو پروژه ساختمانی جدا از یکدیگر هستند که با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند. نیاز به حضور مهندس ناظر در فرایند کندن مصالح بنا، یکی از تفاوت‌های اصلی این دو پروژه است. با توجه به اینکه ویرانه‌سازی بناهای فرسوده یک عملیات کاملا فنی است، بر اساس قانون حتما باید با حضور یک مهندس ناظر که نام او در پروانه ویرانه‌سازی و نوسازی قید شده است، انجام شود.

این درحالی است که در بازسازی خانه‌های قدیمی چنین الزامی وجود ندارد. مهمترین مزیت حضور یک مهندس ناظر در صحنه کندن مصالح بنا، پیشگیری از وقوع حوادث خطرناک احتمالی است؛ زیرا این فرد از دانش و تجربه بالایی برخوردار است و بر عملیات کندن مصالح بنا اشراف کامل دارد.

مدارک لازم برای تخریب بنا

برای اخذ مجوز کندن مصالح بنا، شخص باید به همراه مدارک مورد نیاز به شهرداری مراجعه کند. البته امروزه صدور این مجوز به صورت الکترونیکی نیز انجام می‌شود، به طوری که افراد می‌توانند از خانه خود نیز درخواست صدور مجوز کندن مصالح بنای خود را ارسال کنند. پس از بررسی مدارک، شهرداری اقدام به صدور مجوز خواهد کرد. مدارک مورد نیاز برای اخذ پروانه ویرانه‌سازی و نوسازی عبارت است از:

• اصل و کپی سند، بنچاق (اگر سند تفکیک شده است)، صورت‌مجلس و نقشه تفکیکی
• اصل و کپی شناسنامه مالک یا وکیل قانونی به همراه وکالت‌نامه رسمی
• اصل و کپی فیش نوسازی
• اصل و کپی قبض‌های آب، برق، گاز و تلفن
• گواهی پایان کار یا جواز قبلی در صورت وجود
• نامه سازمان اوقاف (در صورتی که ملک مورد نظر جز موقوفات باشد)

اگرچه پروانه ویرانه‌سازی و نوسازی امروزه به صورت واحد صادر می‌شود، ولی در آن قید می‌شود که پروانه نوسازی پس از ویرانه‌سازی بنای موجود دارای اعتبار است. بدین ترتیب، تا وقتی که بنای موجود ویرانه نشده باشد، مالک حق شروع عملیات ساختمانی را نخواهد داشت. در صورتی که او از این امر پیروی نکند و قبل از ویرانه‌سازی اقدام به نوسازی کند، این اقدام بدون مجوز تلقی می‌شود و غیرقانونی است. باید توجه داشت که مجوز ویرانه‌سازی ساختمان که از سوی شهرداری صادر می‌شود، مدت اعتبار محدودی دارد. این مدت ۳۶ ماه از تاریخ صدور مجوز است. اما برخی از مجوزها قابل تمدید هستند.

تهران پی گستر در تخریب ساختمان به شما کمک می‌کند

معمولا مالکینی که قصد نوسازی بنای خود را دارند، برای تخریب بنا شخصاً وارد عملیات اجرایی نمی‌شوند و این اقدامات خطیر را به یک پیمانکار ذی‌صلاح محول می‌کنند؛ چرا که پیمانکار از تخصص، تجهیزات و تجربه کافی در این زمینه برخوردار است.

شرکت تهران پی گستر پیمانکار خاکبرداری و گودبرداری عمیق به صورت کاملا حرفه‌ای در شمال و شمال غرب تهران است. ما در تهران پی گستر با اشراف کامل به صفر تا صد قوانین تخریب ساختمان، الزامات حقوقی شهرداری و مباحث ایمنی (HSE)، به شما کمک می‌کنیم تا بنای فرسوده خود را در کوتاه‌ترین زمان ممکن، با حداقل آلودگی صوتی برای همسایگان و به شکل کاملا اصولی تخریب کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره قراردادهای تخریب و مشاوره رایگان، لطفا با کارشناسان مهندسی ما در تهران پی گستر تماس بگیرید.

سوالات متداول

مجوز کندن مصالح ساختمان با چه هدفی صادر می‌شود؟

پروانه ویرانه‌سازی بنا برای خراب کردن و بازسازی بناهای فرسوده صادر می‌شود.

کدام مرجع مجوز کندن مصالح ساختمان را صادر می‌کند؟

مرجع صالح برای صدور مجوز کندن مصالح بنا، شهرداری منطقه‌ای است که ملک در آن قرار دارد.

آیا برای اخذ مجوز ویرانه‌سازی ساختمان باید مدارک خاصی ارائه شوند؟

بله، برای گرفتن پروانه ویرانه‌سازی ساختمان باید اصل و کپی سند، اصل و کپی شناسنامه مالک، اصل و کپی فیش نوسازی، اصل و کپی قبض‌های آب، برق، گاز و تلفن و همینطور گواهی پایان کار ارائه شوند.

https://ble.ir/tehranpeygostar/-4182507374874098183/1778394451771